Dlaczego przypadki niebezpiecznych zachowań pracowników przedsiębiorstwa wciąż występują pomimo wdrażania różnych działań mających na celu poprawę bezpieczeństwa pracy, kultury bezpieczeństwa oraz efektywności produkcji? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, a próby zrozumienia natury tego zjawiska podejmowane są nieustannie.
Jak zrozumieć, jakie działania należy wdrożyć, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo niebezpiecznych zachowań personelu, oraz co zrobić, aby zwiększyć niezawodność człowieka i czynnika ludzkiego w zakładzie produkcyjnym?
W wielu organizacjach spełniane są wymogi bezpieczeństwa pracy na poziomie krajowym, branżowym i organizacyjnym (bezpieczeństwo i higiena pracy, bezpieczeństwo przemysłowe i przeciwpożarowe itp.), a także prowadzona jest kontrola ich przestrzegania.
Realizacja wymogów regulacyjnych odbywa się przez pryzmat specyfiki ludzkiej natury (indywidualnych cech osobowości oraz społeczno-psychologicznej specyfiki zespołów), w związku z czym w praktyce możemy zaobserwować różne zachowania personelu w zależności od wielu uwarunkowań wewnętrznych (psychologicznych) i zewnętrznych (społeczno-psychologicznych).
Występowanie niebezpiecznych zachowań wśród personelu, jakkolwiek paradoksalnie to brzmi, stanowi najlepszą okazję do zdobycia nowego doświadczenia, które jest potrzebne tu i teraz w każdej konkretnej organizacji.
Określenie przyczyn niebezpiecznych działań personelu pozwala na wyznaczenie środków ukierunkowanych między innymi na zwiększenie niezawodności pracowników.
Karanie personelu bez przeprowadzenia analizy przyczyn źródłowych niebezpiecznych działań może prowadzić do rozwoju „lęku przed zaufaniem” zarówno u samego pracownika, jak i u jego współpracowników, co w przyszłości może skutkować zachowaniami unikającymi, niezgłaszaniem, a nawet ukrywaniem informacji istotnych dla bezpieczeństwa.
Obiektywizm w ocenie niebezpiecznych działań personelu może zapewnić niezależna komisja, najlepiej z udziałem specjalisty w dziedzinie czynnika ludzkiego.
Działania wypracowane na podstawie wyników analizy niebezpiecznych zachowań personelu mogą zostać wykorzystane do doskonalenia procesów organizacyjnych i produkcyjnych.
Wniosek: analiza niebezpiecznego zachowania pracownika to szansa na rozwój kultury organizacyjnej oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem w przedsiębiorstwie.