An toàn là tiêu chuẩn: việc triển khai hệ thống LOTO định hình văn hóa sản xuất mới như thế nào

Trong môi trường sản xuất công nghệ cao hiện đại, sự an toàn của nhân sự không chỉ đơn thuần là một bộ quy tắc, mà còn là giá trị cốt lõi và yếu tố then chốt quyết định hiệu quả vận hành. Một trong những công việc tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất vẫn là bảo trì và sửa chữa thiết bị. Việc máy móc bất ngờ khởi động, hoặc nguồn điện, hơi nước hay khí nén đột ngột cấp vào có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc.

Vào năm 2024, tại một trong các đơn vị của Công ty, chúng tôi đã triển khai dự án thí điểm áp dụng hệ thống an toàn – Lockout/Tagout (LOTO). Đây không chỉ là những hướng dẫn mới, mà là một hệ thống toàn diện giúp ngăn chặn một cách cơ học việc cấp năng lượng trái phép vào thiết bị trong quá trình bảo trì.

LOTO là gì?

LOTO là một giao thức chuẩn hóa đảm bảo thiết bị được ngắt hoàn toàn nguồn năng lượng, dừng hoạt động và an toàn để tiến hành công việc. Bản chất của hệ thống này không nằm ở việc đặt niềm tin vào quy trình, mà là ngăn chặn rủi ro một cách vật lý.

Các nguyên tắc cốt lõi của hệ thống LOTO:

• Cô lập vật lý:Sử dụng các thiết bị chuyên dụng (ổ khóa, bộ khóa cô lập, chốt hãm) để khóa chặt cầu dao, van và nắp chắn ở trạng thái ngắt.
• Trách nhiệm cá nhân:Mỗi nhân viên làm việc trên thiết bị đều tự gắn ổ khóa cá nhân của mình lên thiết bị cô lập. Chỉ chính người đó mới có thể tháo ổ khóa này ra.
• Truyền thông trực quan:Mỗi thiết bị đã khóa đều được gắn một thẻ cảnh báo (tag) để thông báo cho tất cả mọi người: “Đang bảo trì. Không được bật!” kèm theo tên chuyên viên, lý do và thời gian khóa.
• An toàn tập thể:Thiết bị không thể khởi động lại cho đến khi tất cả nhân viên hoàn thành nhiệm vụ và tháo ổ khóa của mình. Điều này giúp bảo vệ an toàn cho cả đội ngũ làm việc.

Năm bước hướng tới sự an toàn tuyệt đối: cách chúng tôi triển khai LOTO

Dự án thí điểm tại một trong các phân xưởng sản xuất của chúng tôi là kết quả từ sự phối hợp nhịp nhàng của đội ngũ liên phòng ban, bao gồm trưởng bộ phận, chuyên viên bảo trì, nhân viên vận hành và các chuyên gia an toàn công nghiệp (HSE).

Bước 1: Nhận diện mối nguy. Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra chi tiết toàn bộ thiết bị và xác định tất cả các dạng năng lượng cần kiểm soát: điện, cơ học, thủy lực, khí nén, khí đốt, nhiệt năng và năng lượng dư. Để thuận tiện, mỗi loại năng lượng được quy định bằng một màu sắc riêng.

Bước 2: Đánh dấu các điểm ngắt. Tất cả các vị trí có thể cô lập năng lượng (cầu dao, van khóa, van xả) đều được đánh dấu bằng các thẻ chuyên dụng. Màu sắc của thẻ tương ứng với loại năng lượng, cùng với mã số định danh duy nhất giúp xác định chính xác vị trí đó trong hồ sơ tài liệu.

Bước 3: Trang bị thiết bị khóa cô lập. Chúng tôi đã mua sắm trọn bộ các thiết bị cô lập hiện đại: ổ khóa với nhiều kích cỡ khác nhau, chốt hãm cho tay gạt và van, hộp khóa cho phích cắm điện. Số lượng được tính toán kỹ lưỡng nhằm đáp ứng mọi công việc diễn ra song song và trang bị đủ cho từng nhân viên.

Bước 4: Xây dựng quy trình từng bước. Mỗi máy móc hoặc tổ hợp thiết bị đều được thiết lập một quy trình LOTO riêng biệt — một tài liệu hướng dẫn trực quan, dễ hiểu. Tài liệu này bao gồm hình ảnh thiết bị, sơ đồ các điểm ngắt, phương pháp khóa và đặc biệt quan trọng là hướng dẫn kiểm tra việc triệt tiêu năng lượng dư cũng như cách xả năng lượng an toàn.

Bước 5: Đào tạo và phát triển năng lực. Chúng tôi không chỉ phát tài liệu hướng dẫn. Chúng tôi đã tổ chức các khóa đào tạo bài bản, nơi nhân viên được thực hành trực tiếp cách sử dụng tất cả các loại thiết bị cô lập. Sự chú trọng đặc biệt được dành cho việc quản lý, lưu trữ thiết bị và quan trọng nhất là quy trình bàn giao chìa khóa giữa các ca làm việc nhằm đảm bảo tính liên tục của việc bảo vệ.

Việc triển khai hệ thống LOTO là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng môi trường sản xuất nơi mỗi nhân viên đều được bảo vệ, và hiệu quả luôn song hành cùng sự an toàn. LOTO làm thay đổi tư duy của cả đội ngũ. An toàn trở thành trách nhiệm hữu hình và mang tính cá nhân của mỗi nhân viên khi tự tay gắn ổ khóa của mình.

Chúng tôi đã nhận được những kết quả tích cực và phản hồi tốt từ đội ngũ nhân sự. Sự thành công của dự án thí điểm mới chỉ là bước khởi đầu, hiện tại chúng tôi đang nhân rộng mô hình thực tiễn này ra tất cả các cơ sở sản xuất của OTEKO. Từng bước một, chúng tôi đang kiến tạo một tương lai nơi an toàn là một phần không thể tách rời trong thành công của doanh nghiệp.