Realizując cel wyznaczony przez Syberyjską Kompanię Węglowo-Energetyczną (dalej - SUEK), jakim jest systematyczne eliminowanie warunków pracy, w których mogą wystąpić wypadki zbiorowe, śmiertelne i ciężkie, w zakładach prowadzone są działania mające na celu zwiększenie efektywności funkcjonowania służb bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli produkcji (dalej - służb HSE i kontroli produkcji).
Wymiana doświadczeń i wyników działań w zakresie ograniczania ryzyka zdarzeń niepożądanych stanowi ważną rezerwę dla zwiększenia informacyjności i skuteczności działań służb HSE i kontroli produkcji. W związku z tym kierownictwo SUEK organizuje audyt krzyżowy bezpieczeństwa pracy i produkcji pomiędzy zakładami regionalnych zjednoczeń produkcyjnych. Wizyty audytorów wewnętrznych w zakładach planowane są zgodnie z opracowanym harmonogramem.
Celem audytu jest zestawienie poglądów kierowników i specjalistów służb i działów HSE i kontroli produkcji, a także ekspertów, na temat funkcjonowania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i sposobów poprawy ich działania w badanych obiektach produkcyjnych. Takie zestawienie pozwala na zidentyfikowanie nieoczywistych problemów, wymianę doświadczeń w rozwiązywaniu zadań oraz wypracowanie rozwiązań mających na celu zwiększenie efektywności funkcjonowania systemu zapewnienia bezpieczeństwa produkcji (dalej - SZBP). Jako kryterium efektywności funkcjonowania SZBP określono jego zdolność do identyfikowania i eliminowania nie tylko naruszeń wymogów bezpieczeństwa, ale także niebezpiecznych sytuacji produkcyjnych, które w rzeczywistości stanowią przesłanki do wystąpienia zdarzeń niepożądanych.
Obiektami audytu były odkrywki regionalnych zjednoczeń produkcyjnych SUEK (dalej - RZP); przedmiotem audytu - organizacja pracy z naruszeniami i niebezpiecznymi sytuacjami produkcyjnymi, a także dokumentacja normatywna regulująca organizację bezpiecznej pracy na konkretnych stanowiskach roboczych oraz procedura wydawania zezwoleń na pracę.
Jako główne narzędzia audytu wykorzystano bazę metodologiczną wypracowaną w SUEK, a także praktyczne kwalifikacje audytorów. Audytorami byli: dwóch zastępców dyrektorów generalnych ds. HSE i kontroli produkcji, dwóch specjalistów ds. HSE i kontroli produkcji, inżynier ds. bezpieczeństwa ruchu drogowego, HSE i kontroli produkcji oraz pracownik naukowy NIIOGR (Czelabińsk).
Na początkowym etapie niektórzy uczestnicy audytu postrzegali postawione zadanie jako poszukiwanie niedociągnięć w innym zakładzie. Po pewnym czasie audytorzy zaczęli rozumieć, że audyt ma na celu identyfikację i analizę braków w systemie zapewnienia bezpieczeństwa produkcji we własnym zakładzie poprzez analizę działań innego przedsiębiorstwa. Istotnym aspektem tej pracy był komfortowy stan psychiczny uczestników audytu, wynikający z braku presji czasu, która zazwyczaj występuje we własnym zakładzie, oraz spokojny tryb wymiany opinii podczas analizy działalności przedsiębiorstwa. Wszystko to pozwoliło uczestnikom uświadomić sobie, że audyt innego obiektu jest skutecznym narzędziem diagnostyki własnego systemu działania.
Ważnym elementem przeprowadzonego audytu było szybkie wykrywanie, analiza nieoczywistych niebezpiecznych sytuacji produkcyjnych oraz poszukiwanie, w oparciu o doświadczenie każdego audytora, rozwiązań pozwalających na zmniejszenie ryzyka ewentualnych zdarzeń niepożądanych.
Ogólnie rzecz biorąc, uczestnicy audytu po omówieniu jego różnych aspektów doszli do wniosku, że w badanych odkrywkach istnieje znaczące pozytywne doświadczenie w zakresie rozwiązań systemowych podnoszących poziom bezpieczeństwa produkcji, które może być wykorzystane w innych zakładach firmy stosujących odkrywkową metodę wydobycia węgla. Do takich doświadczeń należy zaliczyć:
Wizyty audytorów w odkrywkach wykazały, że praktycznie wszystkie zidentyfikowane i przeanalizowane problemy związane z niewystarczającą efektywnością funkcjonowania systemu zapewnienia bezpieczeństwa produkcji są tego samego typu. Stąd też rozwiązania mające na celu zwiększenie efektywności funkcjonowania SZBP powinny być opracowywane wspólnie. Taka praca może pomóc w zrozumieniu prawidłowości i mechanizmów powstawania, rozwoju i realizacji sytuacji produkcyjnych charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka zdarzeń niepożądanych, a także wielokrotnie zwiększyć skuteczność rozwiązań mających na celu obniżenie ryzyka.
Kończąc audyt, uczestnicy doszli do wniosku, że celowe jest przeprowadzanie regularnych wspólnych konferencji audio i wideo, a także zorganizowanie wymiany informacji między służbami HSE i kontroli produkcji zakładów firmy na temat rejestrów NSP charakterystycznych dla odkrywkowej metody wydobycia węgla oraz wdrażanych środków systemowych w celu ich eliminacji, a audyty krzyżowe uczynić obowiązkowymi i regularnymi dla zakładów SUEK.