Mechaniki gry w szkoleniach z zakresu bezpiecznych metod wykonywania pracy

Jak wiadomo, Federacja Rosyjska dołączyła do ruchu Vision Zero w grudniu 2017 roku – pomiędzy Ministerstwem Pracy i Ochrony Socjalnej Federacji Rosyjskiej a Międzynarodowym Stowarzyszeniem Zabezpieczenia Społecznego podpisano Memorandum o porozumieniu i współpracy w zakresie promowania koncepcji „Zero wypadków”. 1 marca 2018 roku dołączyła do niej firma AO „ZARUBEZHNEFT”, obejmując nią cały swój obszar działalności, w tym spółki zależne i organizacje wykonawcze.

Jedną z 7 złotych zasad tej koncepcji jest: „Podnoś kwalifikacje – rozwijaj umiejętności zawodowe”. Zasada ta określa konieczność ciągłego kształcenia i przygotowania zawodowego pracowników. Oprócz wymogów określonych przez państwo, w firmie i jej spółkach zależnych przyjęto własne wewnętrzne dokumenty normatywne (WND), mające na celu zapewnienie bezpiecznego wykonywania prac z uwzględnieniem specyfiki obiektów produkcyjnych. W związku z tym objętość materiału teoretycznego jest dość duża i często trudna w odbiorze, ale niezbędna do obowiązkowego przestudiowania i zrozumienia. Ponadto obserwuje się formalne podejście do szkoleń w centrach edukacyjnych w Rosji, co rodzi potrzebę wysokiej jakości szkoleń wewnętrznych z zakresu już omówionych tematów.

W celu optymalizacji tego procesu w ramach grupy kapitałowej prowadzone są stałe prace: opracowywane są prezentacje szkoleniowe, filmy wideo, interaktywne instruktaże i poradniki.

Oczywiście każda forma nauki, w tym samodzielna, przynosi pozytywne efekty, ale z różnych przyczyn ma też swoje wady. Na przykład brak zaangażowania w proces, niezrozumienie i uczenie się materiału na pamięć, brak informacji zwrotnej od mentora.

Po przeprowadzeniu analizy stosowanych metod nauczania wyciągnięto wniosek, że dla poprawy jakości przyswajania materiału brakuje dodatkowego elementu, który uczyni nudne zadania interesującymi, a trudne — prostymi, angażując tym samym pracownika w proces nauki i ułatwiając odbiór informacji.

Po przeprowadzeniu benchmarkingu zauważono, że wiele firm z sektora paliwowo-energetycznego, podobnie jak my, stale poszukuje nowych narzędzi do szkolenia pracowników. Część z nich zaczęła stosować mechaniki gier, oparte na tych samych zasadach, których używają deweloperzy przy tworzeniu gier wideo.

Podejście oparte na grach w edukacji wykorzystuje naturalne skłonności ludzi do rywalizacji i osiągnięć. Gry aktywują w naszym mózgu produkcję różnych hormonów:

• Dopamina — hormon osiągnięć.
• Endorfina — hormon radości.
• Serotonina — hormon statusu społecznego.
• Oksytocyna — hormon więzi społecznych.

Stosując mechaniki gier w szkoleniach, należy wziąć pod uwagę, że nie wszyscy reagują tak samo na elementy gry. W zależności od swoich preferencji i celów, osoby uczące się można podzielić na różne typy osobowości graczy.

Według klasyfikacji Richarda Bartle’a, profesora i badacza gier komputerowych, istnieją cztery typy graczy:

• 1. typ – Odkrywcy. Motywacja – zainteresowanie i ciekawość.
• 2. typ – Zdobywcy. Motywacja – postęp i uznanie.
• 3. typ – Społecznicy. Motywacja – przynależność i przyjaźń.
• 4. typ – Zabójcy. Motywacja – władza i status.

Główną zasadą grywalizacji jest motywacja. Aby jakiekolwiek mechaniki gier działały, gracze muszą podejmować określone działania. W tym celu należy ich motywować. Pomagają w tym cztery elementy gry.

Nagroda. Jeśli gracz wie, że za swoje działania otrzyma bonus, jego motywacja wzrasta.

Rywalizacja. Ludzie lubią współzawodniczyć i wygrywać. Jeśli gracz wyprzedza konkurentów, stanowi to silną motywację.

Osiągnięcie. Gracz musi poczuć swoją wartość.

Informacja zwrotna. Gracz zawsze chce otrzymywać reakcję na swoje działania. Na przykład wykonał zadanie i od razu zobaczył wynik.

Zgodnie z piramidą opracowaną przez znanego amerykańskiego pedagoga Edgara Dale'a, człowiek zapamiętuje około 10% tego, co przeczytał; 20% z tego, co usłyszał; 30% z tego, co zobaczył; 50% z tego, co usłyszał i zobaczył; 70% z tego, co sam powiedział lub zapisał i 90% z tego, co zrobił osobiście. Naukę poprzez grywalizację można śmiało zaliczyć do dwóch poziomów u podstawy piramidy, na których stopień zapamiętania materiału wynosi od 70 do 90%, do czego przyczyniają się elementy grywalizacji, takie jak: projekt wizualny; historia; rywalizacja; rozwiązywanie problemów; nagrody; informacja zwrotna.

Podejście oparte na grach w nauczaniu zdążyło już udowodnić swoją skuteczność. Gry podobają się ludziom w różnym wieku, dlatego są wykorzystywane we wszystkich sferach edukacji — w szkolnictwie podstawowym i wyższym, dla uczniów szkół online, do szkolenia personelu w firmach. Również w AO „ZARUBEZHNEFT” podejście oparte na grach jest stosowane w ramach projektu „NESTROHSE-GAMES”.

Stosując mechaniki gier w szkoleniu personelu, zwiększamy zainteresowanie procesem nauki, budujemy powiązania między decyzjami podejmowanymi w grze a realnymi konsekwencjami dla bezpieczeństwa osobistego i zespołowego. W konsekwencji spodziewamy się lepszego odbioru i zapamiętywania informacji na podstawie doświadczeń, które pracownicy zdobyli w grze, oraz podniesienia poziomu wiedzy, co przyczyni się do zmniejszenia częstotliwości występowania incydentów.