Zarządzanie przez cele – skuteczne narzędzie rozwoju kultury bezpieczeństwa

Od zarządzania przez zadania do zarządzania przez cele

Rozwój kultury bezpieczeństwa wymaga przejścia od ścisłej kontroli procedur do świadomego osiągania wyników. W swoim wystąpieniu Serik Mażkienow, kandydat nauk fizyczno-matematycznych i partner globalnej koncepcji Vision Zero, szczegółowo omawia koncepcję zarządzania przez cele (Management by Objectives) jako skuteczne narzędzie transformacji stosunku pracowników do HSE. Prelegent podkreśla, że tradycyjne metody zarządzania, oparte na kontroli zadań i zasad, często nie zapewniają niezbędnego poziomu zaangażowania personelu.

Zarządzanie przez cele, przeciwnie, jest zorientowane na wynik i pozwala połączyć wysiłki wszystkich elementów systemu organizacyjnego. Cel działa jako czynnik systemotwórczy, który wyznacza kierunek rozwoju i kształtuje filozofię przedsiębiorstwa. Ważne jest zrozumienie, że strategiczny cel „zero wypadków” to nie tylko liczba w raporcie, ale stworzenie środowiska, które trwale generuje bezpieczne zachowania przez długi czas.

Cele-stany i cele-motory: jak uniknąć przypadkowych wyników

Prelegent analizuje krytycznie ważny podział celów na dwie kategorie: cele-stany i cele-motory. Cele-stany (np. wskaźnik LTIFR) opisują pożądany wynik, ale nie dają zrozumienia, jak dokładnie został on osiągnięty. Opierając się tylko na nich, firma ryzykuje uznanie zbiegu okoliczności za systemowy sukces.

Aby zapewnić trwały wynik, konieczne jest stosowanie celów-motorów – wskaźników koncentrujących się na procesie przejścia do bezpiecznego stanu. Są to konkretne działania: liczba wykrytych i usuniętych naruszeń, udział w audytach bezpieczeństwa, przeprowadzanie rozmów behawioralnych. Prelegent pokazuje na przykładzie rzeczywistego przypadku, jak aktywne identyfikowanie niezgodności (polowanie na ryzyka) bezpośrednio koreluje ze spadkiem wskaźnika wypadkowości. Im więcej naruszeń zostanie wykrytych i usuniętych na wczesnych etapach, tym mniejsze prawdopodobieństwo ich przerodzenia się w wypadki.

Kaskadowanie celów i zaangażowanie personelu

Skuteczność zarządzania przez cele zależy bezpośrednio od prawidłowego kaskadowania – przekazywania celów globalnych do każdego działu i pracownika. Normalizacja wskaźników docelowych (np. na 100 000 roboczogodzin) pozwala obiektywnie ocenić wkład każdego obszaru w ogólny wynik. W wystąpieniu szczegółowo omówiono mechanizm powiązania osiągania celów-motorów z systemem motywacyjnym, co czyni proces przejrzystym i zrozumiałym dla pracowników.

Szczególną uwagę zwraca się na kształtowanie odpowiedzialności zbiorowej. Kiedy osiągnięcie wskaźników docelowych wpływa na ocenę pracy całej brygady, pracownicy zaczynają aktywniej kontrolować działania kolegów, powstrzymując niebezpieczne zachowania. Sprzyja to rozwojowi otwartości i zaufania, przekształcając pracowników z biernych wykonawców w aktywnych uczestników procesu zapewniania bezpieczeństwa.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jaka jest zasadnicza różnica między zarządzaniem przez cele a tradycyjną kontrolą procedur?
• Jak prawidłowo łączyć cele-stany i cele-motory, aby osiągnąć trwałe zmniejszenie liczby wypadków?
• Jak kaskadować cele bezpieczeństwa do poziomu personelu liniowego i powiązać je z systemem motywacyjnym?
• Dlaczego ważne jest badanie zdarzeń potencjalnie wypadkowych (near-miss) równie dokładnie, jak rzeczywistych wypadków?
• Jak wprowadzenie odpowiedzialności zbiorowej wpływa na kształtowanie kultury bezpieczeństwa w brygadach?