Hoạt động của nhiều chuyên gia môi trường liên quan đến việc vận hành các cơ sở xử lý chất thải (HSE) riêng và nhu cầu quan trắc các thành phần môi trường, bao gồm nước mặt và nước ngầm. Để thực hiện quan trắc nước ngầm, một mạng lưới các giếng quan trắc được thiết lập, độ sâu của chúng phụ thuộc vào đặc điểm địa chất và thủy văn của khu vực.
Một câu hỏi đặt ra là, nếu các giếng quan trắc đã được xác định rõ ràng trong hồ sơ thiết kế xây dựng cơ sở xử lý chất thải, liệu có cần phải làm thêm bất kỳ loại giấy phép nào khác không? Hãy cùng tìm hiểu vấn đề này chi tiết hơn.
I. Quyền sử dụng lòng đất
Mọi công việc nghiên cứu địa chất, bao gồm quan trắc tình trạng lòng đất, kiểm soát chế độ nước ngầm, xây dựng và vận hành các công trình ngầm không liên quan đến khai thác khoáng sản, bao gồm cả việc xây dựng và vận hành giếng, đều được thực hiện sau khi nhận được giấy phép quyền sử dụng lòng đất cho các mục đích nêu trên, được cấp theo Luật Liên bang ngày 21.02.1992 số 2395-1 "Về lòng đất" (sau đây gọi là Luật LB Nga "Về lòng đất").
Giấy phép sử dụng lòng đất là văn bản chứng nhận quyền của người sử dụng lòng đất được sử dụng một khu vực lòng đất trong ranh giới nhất định theo mục đích đã nêu trong đó trong một thời hạn nhất định, với điều kiện người sử dụng lòng đất tuân thủ các điều khoản quy định trong giấy phép đó (Điều 11 Luật LB Nga "Về lòng đất"), tức là giấy phép được cấp cho việc sử dụng lòng đất, chứ không phải cho việc xây dựng và vận hành các giếng quan trắc.
Các căn cứ để cấp quyền sử dụng lòng đất được quy định đầy đủ tại Điều 10.1 của Luật LB Nga "Về lòng đất". Theo đoạn 6 khoản 4 và đoạn 1 khoản 7 Điều 10.1 của Luật LB Nga "Về lòng đất", căn cứ để cấp quyền sử dụng lòng đất để xây dựng và vận hành các công trình ngầm không liên quan đến khai thác khoáng sản là quyết định của hội đồng do Rosnedra hoặc cơ quan địa phương của nó thành lập, với sự tham gia của đại diện cơ quan hành pháp của chủ thể liên bang tương ứng; còn đối với các khu vực lòng đất có ý nghĩa địa phương – là quyết định của cơ quan nhà nước của các chủ thể liên bang tương ứng, được thông qua theo luật pháp của các chủ thể đó.
Dựa trên khoản 1 phần 2 Điều 10 của Luật LB Nga "Về lòng đất", khu vực lòng đất để xây dựng và vận hành các công trình ngầm, không liên quan đến khai thác khoáng sản được cấp quyền sử dụng không giới hạn thời hạn, tức là người sử dụng lòng đất được cấp giấy phép sử dụng lòng đất vô thời hạn.
Theo yêu cầu tại đoạn 2 Điều 23.2 của Luật LB Nga "Về lòng đất", việc sử dụng lòng đất cho các mục đích không liên quan đến khai thác khoáng sản được thực hiện theo các dự án kỹ thuật xây dựng và vận hành công trình ngầm đã được phê duyệt.
Các dự án kỹ thuật xây dựng và vận hành công trình ngầm quy định tại đoạn 2 Điều 23.2 của Luật "Về lòng đất" trước khi phê duyệt phải được sự đồng ý của hội đồng do Rosnedra thành lập, bao gồm đại diện của các cơ quan hành pháp liên bang được Chính phủ LB Nga ủy quyền; còn đối với các khu vực lòng đất có ý nghĩa địa phương - với các cơ quan nhà nước của các chủ thể liên bang tương ứng.
II. Dự án kỹ thuật
Trình tự chuẩn bị, thỏa thuận và phê duyệt các dự án kỹ thuật xây dựng và vận hành công trình ngầm được quy định tại Nghị định của Chính phủ LB Nga ngày 30.11.2021 số 2127 "Về trình tự chuẩn bị, thỏa thuận và phê duyệt các dự án kỹ thuật khai thác mỏ khoáng sản, dự án kỹ thuật xây dựng và vận hành công trình ngầm, dự án kỹ thuật thanh lý và bảo tồn các công trình khai thác mỏ, giếng khoan và các công trình khác liên quan đến việc sử dụng lòng đất, theo loại khoáng sản và loại hình sử dụng lòng đất".
Các yêu cầu về cấu trúc và hình thức của hồ sơ thiết kế dự án xây dựng và vận hành công trình ngầm được quy định tại Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường LB Nga ngày 27.10.2010 số 464 "Về việc phê duyệt các yêu cầu đối với cấu trúc và hình thức hồ sơ thiết kế xây dựng và vận hành các công trình ngầm không liên quan đến khai thác khoáng sản".
Tóm lại: việc sử dụng lòng đất cho mục đích vận hành các giếng quan trắc tại cơ sở xử lý chất thải phải được thực hiện trên cơ sở giấy phép sử dụng lòng đất được cấp cho mục đích xây dựng và vận hành các công trình ngầm không liên quan đến khai thác khoáng sản, nếu việc xây dựng và vận hành chúng được thực hiện dựa trên các dự án kỹ thuật xây dựng và vận hành công trình ngầm đã được phê duyệt. Đối với việc xây dựng và vận hành các công trình ngầm không liên quan đến khai thác khoáng sản, khu vực lòng đất được cấp quyền sử dụng không giới hạn thời hạn.