Nền kinh tế thế giới đang nằm trong vùng nhiễu động kéo dài. Cuộc khủng hoảng ngày càng gia tăng buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm những điểm tựa mới: các mô hình quản trị cũ không còn hiệu quả, trong khi các mô hình mới vẫn chưa được hình thành.
Các công ty công nghiệp đã chuyển sang chế độ tiết kiệm nguồn lực nghiêm ngặt (CAPEX và OPEX). Họ "đóng băng" các dự án đầu tư, cắt giảm chi phí và nhân sự, bao gồm cả những nhà quản lý "đắt giá" (theo cách họ nghĩ) và thậm chí cả các lãnh đạo cấp cao.
Trong lĩnh vực HSE, chúng ta đang chứng kiến một sự thụt lùi mạnh mẽ, từ những chương trình "văn hóa an toàn" rầm rộ mới hôm qua sang việc tuân thủ pháp luật trên "giấy tờ" như trước đây.
Điều này dẫn đến kết quả gì?
🔸 Giảm kỷ luật. Việc cắt giảm lãnh đạo và nhân sự gây ra tình trạng mất động lực và mất cân bằng tổ chức. Điều này dẫn đến sự gia tăng các hành vi nguy hiểm và sai sót của nhân viên.
🔸 Hao mòn tài sản cố định. Thiếu hụt phụ tùng thay thế, giảm chất lượng bảo trì và sửa chữa (TOiR), vận hành cho đến khi "hỏng hẳn" làm đẩy nhanh quá trình xuống cấp và giảm độ an toàn của thiết bị.
🔸 Ảo tưởng thay vì an toàn. Việc buộc phải chấp nhận các giải pháp nhanh chóng nhưng mang tính tạm thời chỉ che đậy các vấn đề và không thể thay thế cho sự tin cậy mang tính hệ thống.
🔸 Sự xuống cấp trong quản trị. Việc từ bỏ các ưu tiên/giá trị HSE đã tuyên bố trước đó dẫn đến sự phá vỡ văn hóa tổ chức ở mọi cấp quản lý.
Tại sao ngay cả bây giờ, trong điều kiện khủng hoảng khắc nghiệt, quản trị hiệu quả và an toàn sản xuất vẫn không nằm trong số các ưu tiên của doanh nghiệp? 🤔
Có lẽ, câu trả lời nằm ở những đặc điểm của mô hình kinh doanh hiện tại:
📌 Nền kinh tế "lao động giá rẻ": chi phí để tổ chức sản xuất an toàn ít "có lợi" hơn so với việc chi trả bồi thường và tiền phạt.
📌 Tầm nhìn lập kế hoạch ngắn hạn: chiến lược "lợi nhuận ngay tại đây và bây giờ" gây khó khăn cho việc cập nhật và hiện đại hóa với thời gian hoàn vốn từ 10 – 15 năm.
📌 Mô hình nguyên liệu thô: tỷ suất lợi nhuận cao nhờ xuất khẩu làm giảm sự quan tâm đến việc cải thiện an toàn một cách hệ thống.
📌 "Có tiền là có tất cả": các công ty niêm yết trên các sàn chứng khoán quốc tế đã cố gắng thể hiện các tiêu chuẩn HSE tiên tiến của mình để tiếp cận các khoản vay ưu đãi và các đặc quyền khác. Ngày nay, những động lực này rõ ràng đã suy yếu.
Vậy phải làm gì?
✅ Ngày nay, các công ty cần một chiến lược chống khủng hoảng dài hạn. Mục tiêu của nó không phải là cắt giảm ngân sách một cách máy móc, mà là duy trì khả năng kiểm soát vận hành, bảo vệ đội ngũ nhân sự có trình độ và tiềm năng sản xuất. 🎯
✅ Việc thực hiện chiến lược như vậy đòi hỏi những nhà quản lý có năng lực lãnh đạo, những người có khả năng "giữ vững" sản xuất và an toàn, cũng như quản trị sự thay đổi.
✅ Những chuyên gia như vậy được coi là tương đối "đắt giá", tuy nhiên ngay cả trong khủng hoảng, vẫn cần phải thu hút và giữ chân họ. Đây là một khoản đầu tư chiến lược vào sự sống còn và củng cố doanh nghiệp. 💰
Trong thời kỳ khủng hoảng, an toàn trở thành một trong những bảo chứng quan trọng nhất cho sự sống còn của doanh nghiệp.
________________________________________
💬 CÂU HỎI DÀNH CHO CÁC ĐỒNG NGHIỆP:
Liệu doanh nghiệp có khả năng nhận thức được tình hình hiện tại và bắt đầu hành động khác đi không? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn trong phần bình luận. 👇
Bình luận 9
Александр, спасибо за ваш комментарий. Ценность людей — это абсолютный ориентир, однако, к сожалению, реальность выглядит иначе.
«База», о которой вы говорите, была создана во всех известных компаниях достаточно давно. Поэтому о выборе приоритетов между «базой» и «проактивом» речь идти не может в принципе.
Сегодня в целях «оптимизации расходов» происходит банальный отказ от важнейших системообразующих программ производственной безопасности. ПРИМЕЧАНИЕ: важно не путать такие программы с имитационными «пузырями», от которых, безусловно, нужно избавляться.
Что-то подобное мы с коллегами уже наблюдали в 1990–2000-х годах. Негативные последствия неизбежны как для самого бизнеса, так и для людей — его главного актива. Что на самом деле важнее для бизнеса, решать вам.
Думаю, вы правы: базовые принципы должны работать всегда. К сожалению, далеко не все управленцы об этом помнят.
Практическая ценность статьи состоит в том, чтобы помочь осмыслить сегодняшнюю очень непростую ситуацию, когда кардинально меняется вся модель хозяйствования (ведения бизнеса). Это своего рода «красный флаг» для менеджмента, который в погоне за быстрым эффектом механически срезает «косты», не задумываясь ни о последствиях для людей, ни об устойчивости и репутации собственного бизнеса.
Александр, много раз почти дословно слышал подобное объяснение высших руководителей и коллег. Ваш комментарий позволил переосмыслить его.
Пытаться выжить «здесь и сейчас», жертвуя даже тем, без чего невозможно выжить «завтра» — это типичная ловушка антикризисного управления. В итоге вместо продуманной оптимизации и усиления работы по ключевым приоритетам, создается лишь видимость адаптации.
Кризис срывает маски и обнажает суть. Если безопасность ранее рассматривалась в компании лишь, как «статья расходов», то такой она остается и сейчас. Идея моего поста в том, что компаниям нужно срочно менять парадигму: безопасность — это способ сбережения людей, активов и самого бизнеса в кризисные и не кризисные времена.