Khi còn làm việc tại Rosatom, trong một cuộc họp với tổng giám đốc doanh nghiệp của chúng tôi sau phiên họp chiến lược của các quản lý cấp cao thuộc tập đoàn nhà nước, tôi đã nghe được một ý tưởng mới mẻ đối với bản thân: "năm nay chúng ta đã cứu sống được ngần này nhân viên cũ của mình". Đương nhiên, cách nói này gợi lên những thắc mắc thầm kín. Điều kỳ diệu đó đã xảy ra như thế nào? Rất đơn giản. Họ đã bị sa thải vì vi phạm có hệ thống các yêu cầu an toàn. Nhiều năm trôi qua, tôi vẫn nhớ câu nói đó và giờ đây, khi làm việc tại Sibagro và phụ trách mảng HSE, tôi mới hiểu hết giá trị của tư tưởng này.
Trong tiếng Nga có rất nhiều câu tục ngữ phù hợp với các tình huống khác nhau trong cuộc sống. Đây là di sản từ tổ tiên chúng ta. Những trí tuệ được đúc kết trong các câu nói ngắn gọn.
Người khôn học từ lỗi lầm của người khác, kẻ dại học từ lỗi lầm của chính mình.
Đo bảy lần, cắt một lần.
Chỉ một que diêm trên tay mà thiêu rụi cả căn nhà.
Dập tia lửa trước khi thành đám cháy, ngăn tai họa trước khi nó giáng xuống.
Chưa biết độ sâu thì đừng lội xuống nước.
Cẩn tắc vô áy náy.
Đề phòng tai họa khi nó chưa xảy ra.
Trông cậy vào Trời, nhưng bản thân đừng lơ là.
Cẩn thận việc nhỏ, cứu vãn việc lớn.
Và còn rất, rất nhiều câu khác nữa.
Về lý thuyết, mỗi câu nói trên đều nhắc nhở rằng bạn cần hiểu rõ những gì mình đang làm trong hoạt động sản xuất, phải lên kế hoạch, dự đoán diễn biến sự việc, có biện pháp dự phòng, kiểm tra mọi thứ nhiều lần rồi mới từ từ bắt tay vào công việc. Nhưng thực tế lại diễn ra theo một cách khác. Bản chất của con người là tiến hóa. Họ không ngừng phát minh ra những cách tiếp cận mới, những công cụ mới. Tuy nhiên, tiến hóa là sự thể hiện tàn nhẫn của chọn lọc tự nhiên. Dưới tác động của những thôi thúc và động cơ nội tại nào đó, người lao động luôn cố gắng đơn giản hóa các quy tắc và yêu cầu an toàn để làm việc nhanh hơn. Chính từ những suy nghĩ này mà những tai họa lớn bắt đầu.
Thật không may, bất kỳ sự kiện bi thảm nào thường không chỉ do một vi phạm an toàn đơn lẻ. Thông thường, đó là sự kết hợp của những sai lệch, sự cẩu thả hoặc thiếu thời gian. Bất kỳ sự cố nào cũng là một chuỗi các sự kiện, cho dù đó là tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật, cháy nổ, ô nhiễm môi trường hay hỏa hoạn.
Ví dụ. Một chiếc xe gặp tai nạn. Tài xế đã phớt lờ một lỗi hỏng hóc nhỏ. Thợ máy vào buổi sáng không bận tâm đến điều đó, anh ta cảm thấy mệt mỏi vì thiếu ngủ do phải làm việc bằng hai người. Đội trưởng đội xe nghĩ rằng mọi người đều biết và hiểu rõ hậu quả, nên từ lâu đã không đi sâu vào những vấn đề này (vì mọi thứ đều hiển nhiên và dễ hiểu với tất cả). Anh ta đang bận rộn chuẩn bị cho chuyến thăm của một lãnh đạo quan trọng từ công ty quản lý. Trưởng bộ phận vận tải ô tô thì nghe báo cáo của cấp dưới một cách hời hợt, vì anh ta đang bận tâm đến ngân sách và các vấn đề gia đình với con cái. Mùa hè sắp đến, và anh ta cần phải giải quyết vấn đề mua vé cho chúng đi trại hè.
Nếu chỉ cần ở một giai đoạn nào đó, người tham gia vào quá trình này thực hiện đúng chức năng của mình, thì tai nạn đã có thể tránh được.
Một số người vi phạm một cách vô thức. Hoặc do không biết các yêu cầu, hoặc do không hiểu bản chất của chúng. Còn những người khác vi phạm vì về nguyên tắc họ không muốn tuân thủ. Hậu quả thường là rất thảm khốc. Điều này giống như trên đường giao thông. Một kẻ ngốc phóng xe với tốc độ siêu thanh, trong khi người kia lái xe đúng luật. Đối với người lái xe thứ nhất, đó là sự lựa chọn và quyết định của anh ta, còn đối với người thứ hai, đó là một sự trùng hợp hoàn cảnh đáng buồn.
Đó chính là lý do tại sao tôi thực sự tin rằng đối với những nhân viên không thể hoặc không muốn hòa nhập vào luồng hành vi an toàn và thấm nhuần văn hóa an toàn, người sử dụng lao động chỉ có thể đưa ra một giải pháp duy nhất: sa thải. Cần phải cứu mạng người lao động bằng cách loại bỏ họ khỏi sự tiếp xúc với các yếu tố rủi ro sản xuất. Và cần lưu ý rằng, khi sa thải những nhân viên như vậy, chúng ta không chỉ quan tâm đến họ mà còn bảo vệ cả những đồng nghiệp của họ, những người có thể vô tình có mặt sai lúc, sai chỗ.
Chúc mọi người làm việc an toàn.