Quản lý hành vi bằng mô hình ABC

Từ an toàn cơ bản đến quản lý hành vi

Trong lĩnh vực HSE hiện đại, sẽ đến lúc các giải pháp kỹ thuật và tiêu chuẩn đã được áp dụng nhưng tai nạn vẫn tiếp tục xảy ra. Như Anna Voronkova, Giám đốc HSE của Heineken, lưu ý: thống kê cho thấy 96% sự cố liên quan đến hành vi nguy hiểm chứ không phải điều kiện làm việc. Đó là lý do tại sao sự tập trung chuyển hướng sang an toàn hành vi và tâm lý học một cách tự nhiên.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang quản lý hành vi không nên diễn ra quá sớm. Diễn giả nhấn mạnh rằng việc bắt đầu phân tích hành vi chỉ hợp lý ở giai đoạn chuyển từ mức độ văn hóa an toàn phụ thuộc sang độc lập (theo đường cong Bradley). Trước tiên, cần xây dựng môi trường cơ bản: phát triển các quy tắc rõ ràng, cung cấp PPE thoải mái cho người lao động và thiết lập hệ thống đào tạo. Hành vi an toàn chỉ được hình thành khi kết hợp ba yếu tố: "tôi phải" (biết quy tắc), "tôi có thể" (có nguồn lực và kỹ năng) và "tôi muốn" (an toàn trở thành giá trị).

Mô hình ABC: hành vi được hình thành như thế nào

Cốt lõi của quản lý hành vi là mô hình ABC, trong đó hành vi (Behavior) được xem là kết quả của sự tương tác giữa tiền đề (Antecedents) và hệ quả (Consequences). Hành vi của chúng ta luôn có điều gì đó đi trước và luôn có điều gì đó theo sau.

Tiền đề là kinh nghiệm cá nhân, niềm tin, kiến thức, tín hiệu hình ảnh và hướng dẫn. Chúng hình thành kỳ vọng của chúng ta. Nhưng yếu tố then chốt quyết định liệu hành vi có thay đổi trong tương lai hay không chính là hệ quả thực tế. Nếu hệ quả mong đợi được xác nhận, hành vi sẽ được củng cố. Nếu không, con người bắt đầu thay đổi hành động của mình.

Bài phát biểu xem xét chi tiết các loại phản ứng đối với hành vi. Kết quả tối đa đạt được thông qua việc củng cố tích cực các hành động an toàn và phản hồi điều chỉnh khi có vi phạm. Tiền phạt và hình phạt (củng cố tiêu cực) chỉ mang lại hiệu quả ngắn hạn, đẩy người lao động vào trạng thái tiêu cực, trong khi việc phớt lờ sẽ củng cố thói quen không an toàn.

Các quy tắc phản hồi hiệu quả

Một khía cạnh cực kỳ quan trọng của an toàn hành vi là tính kịp thời của phản ứng. Phản hồi phải được đưa ra ngay lập tức sau khi hành động xảy ra. Phản ứng chậm trễ (ví dụ: sau một giờ hoặc vào ngày hôm sau) có thể có tác dụng về mặt hành chính nhưng sẽ không thay đổi thái độ của người lao động đối với an toàn.

Diễn giả chỉ ra qua ví dụ rằng đối thoại về an toàn không chỉ là một lời nhận xét, mà là một yếu tố của huấn luyện (coaching). Mục đích của phản hồi điều chỉnh là sử dụng các câu hỏi phù hợp để thúc đẩy người lao động tự nhận thức về rủi ro và thay đổi thái độ đối với nhiệm vụ.

Mô hình PIC/NIC để phân tích động lực

Để đánh giá hiệu quả của các biện pháp tạo động lực, Anna đề xuất sử dụng mô hình PIC/NIC. Hành vi thay đổi khi các hệ quả tạo thành sự kết hợp PIC (Positive, Immediate, Certain - Tích cực, Ngay lập tức, Chắc chắn) hoặc NIC (Negative, Immediate, Certain - Tiêu cực, Ngay lập tức, Chắc chắn).

Ví dụ, lập luận về chi phí tài chính đối với người hút thuốc không hiệu quả, vì hệ quả là tiêu cực nhưng bị trì hoãn theo thời gian và không phải lúc nào cũng chắc chắn. Đồng thời, niềm vui từ quá trình này là một hệ quả tích cực, ngay lập tức và chắc chắn (PIC), giúp củng cố thói quen một cách vững chắc. Bằng cách chạy bất kỳ sáng kiến nào qua mô hình này, bạn có thể hiểu trước liệu nó có hiệu quả trong thực tế hay không.

Bạn sẽ học được gì từ hội thảo trực tuyến này:

• Tại sao không thể áp dụng an toàn hành vi trước khi xây dựng các quy trình HSE cơ bản?
• Mô hình "phải-có thể-muốn" xác định mức độ sẵn sàng tuân thủ quy tắc của người lao động như thế nào?
• Những loại phản ứng nào của người quản lý mang lại hiệu quả lâu dài và loại nào chỉ là tạm thời?
• Tại sao phản hồi chậm trễ không làm thay đổi thái độ đối với an toàn?
• Làm thế nào để sử dụng mô hình PIC/NIC nhằm kiểm tra hiệu quả của các chương trình tạo động lực?