Sự phát triển của đào tạo: từ các khóa huấn luyện trực tiếp đến ứng dụng nhắn tin
Đánh giá an toàn hành vi (BSA) từ lâu đã trở thành nền tảng để xây dựng văn hóa an toàn lao động tại các doanh nghiệp công nghiệp lớn. Tuy nhiên, các khóa đào tạo trực tiếp truyền thống, ngay cả những khóa chất lượng nhất, vẫn có những hạn chế nhất định: chúng đòi hỏi người lao động phải tạm ngừng công việc sản xuất, và các kỹ năng thu được sẽ nhanh chóng bị mai một nếu không được thực hành thường xuyên. Andrey Protasov, Trưởng bộ phận Phát triển An toàn Lao động của Ilim Group, chia sẻ kinh nghiệm độc đáo của công ty trong việc triển khai đào tạo từ xa về thực hiện BSA thông qua các ứng dụng nhắn tin quen thuộc với mọi người.
Cách tiếp cận sáng tạo này, được học hỏi từ lĩnh vực bán hàng — nơi kỹ năng giao tiếp đóng vai trò sống còn — không chỉ giúp củng cố kiến thức lý thuyết mà quan trọng nhất là rèn luyện kỹ năng thực hành đối thoại trong các tình huống phức tạp mà không gây căng thẳng hay có nguy cơ làm sứt mẻ mối quan hệ với đồng nghiệp.
Cấu trúc và cơ chế của khóa đào tạo trên thiết bị di động
Chương trình đào tạo kéo dài sáu tuần và diễn ra trong các nhóm WhatsApp (tối đa 200 người). Hình thức học tập chia nhỏ (microlearning) bao gồm việc nhận các tin nhắn văn bản ngắn, đồ họa thông tin (infographic) và các bài tập nhỏ 4 lần mỗi ngày. Việc này chỉ chiếm không quá 15-20 phút thời gian làm việc và không đòi hỏi phải tách rời khỏi hoạt động sản xuất.
- Tuần 1: Thích nghi và thiết lập. Đăng ký học viên, kiểm tra kết nối, thực hiện các cuộc gọi thử nghiệm. Diễn giả nhấn mạnh tầm quan trọng của giai đoạn này nhằm xóa bỏ rào cản công nghệ và tâm lý lo lắng ở những nhân viên chưa quen với hình thức đào tạo này.
- Tuần 2: Lý thuyết cơ bản. Ôn tập các nguyên tắc nền tảng của BSA: quy trình thực hiện, phân tích các tình huống tiêu chuẩn, phân biệt hành vi không an toàn với điều kiện không an toàn.
- Tuần 3: Các cuộc gọi thực hành đầu tiên. Học viên thực hiện các cuộc đánh giá giả định qua điện thoại với các chuyên gia tư vấn đóng vai người lao động. Các cuộc gọi được phân tích theo bảng kiểm (checklist), và học viên sẽ nhận được phản hồi cho từng cá nhân.
- Tuần 4: BSA trong các tình huống phức tạp. Tìm hiểu các công cụ tâm lý để xử lý những phản ứng tiêu cực (im lặng, gay gắt, gian dối, không hiểu vấn đề).
- Tuần 5-6: Thực hành chuyên sâu và nghệ thuật kể chuyện (storytelling). Rèn luyện các kịch bản phức tạp qua các cuộc gọi điện thoại với chuyên gia tư vấn. Đào tạo kỹ năng kể chuyện để đưa ra lập luận thuyết phục hơn.
Xử lý các phản ứng phức tạp: giá trị cốt lõi của khóa học
Bài trình bày đi sâu vào học phần giá trị nhất của chương trình — xử lý các phản ứng phòng vệ điển hình của người vi phạm. Diễn giả phân tích bốn mô hình hành vi chính mà các đánh giá viên thường gặp phải:
- Im lặng: người lao động thu mình lại vì lo sợ bị kỷ luật. Nhiệm vụ của đánh giá viên là thiết lập sự kết nối bằng cách gọi tên nhân viên và ghi nhận những điểm tích cực trong công việc của họ.
- Gay gắt: phản ứng phòng vệ của những nhân viên lâu năm ("tôi đã làm việc ở đây cả đời rồi"). Công cụ xử lý là gọi tên cảm xúc và đồng cảm với tâm trạng của họ để giải tỏa căng thẳng.
- Gian dối: phủ nhận hành vi vi phạm ("chẳng có chuyện gì xảy ra cả, hãy chứng minh đi"). Ở đây cần áp dụng kỹ thuật đặt câu hỏi hình phễu (câu hỏi mở, câu hỏi đóng, câu hỏi lựa chọn) để dẫn dắt người lao động tự nhận thức được các rủi ro.
- Không hiểu vấn đề: giả vờ không hiểu nội dung nhắc nhở hoặc gặp rào cản ngôn ngữ. Trường hợp này đòi hỏi lập luận rõ ràng dựa trên dữ kiện thực tế và liên hệ với kinh nghiệm cá nhân.
Diễn giả lấy ví dụ minh họa rằng đỉnh cao của BSA là khi trong quá trình đối thoại, chính người lao động tự nói ra được những hậu quả chết người mà hành vi vi phạm của họ có thể gây ra. Gần như không thể đạt được điều này nếu thiếu kỹ năng giao tiếp tốt và khả năng đặt câu hỏi đúng cách.
Trò chơi hóa và phân tích dữ liệu: làm thế nào để duy trì sự gắn kết
Để duy trì sự hứng thú trong suốt sáu tuần, chương trình đã đưa vào yếu tố thi đua. Việc công bố bảng xếp hạng và thống kê câu trả lời hàng ngày thúc đẩy học viên tham gia tích cực hơn vào quá trình học. Ngoài ra, bản chất kỹ thuật số của khóa học cho phép thu thập dữ liệu phân tích chi tiết: theo dõi sự tiến bộ của cả nhóm đối với từng kỹ năng cụ thể (ví dụ: kỹ năng sử dụng câu hỏi mở) từ tuần đầu tiên đến tuần thứ sáu, phân tích bảng kiểm cuộc gọi và điều chỉnh chương trình cho phù hợp.
Những nội dung bạn sẽ nắm được từ hội thảo trực tuyến này:
- Làm thế nào để tổ chức đào tạo kỹ năng BSA hiệu quả mà không cần tách rời khỏi hoạt động sản xuất?
- Tại sao các cuộc gọi âm thanh với chuyên gia tư vấn lại hiệu quả hơn cuộc gọi video khi rèn luyện kỹ năng đánh giá?
- Những thủ thuật tâm lý nào giúp mở lời với người vi phạm đang giữ im lặng và xoa dịu người đang kích động?
- Làm sao để xây dựng phễu câu hỏi hợp lý nhằm giúp người lao động tự nhận thức được rủi ro từ hành vi vi phạm của mình?
- Làm thế nào để ứng dụng trò chơi hóa (gamification) và học tập chia nhỏ (microlearning) nhằm nâng cao sự gắn kết của đội ngũ quản lý vào các vấn đề an toàn?