🛡️Safety: quản lý an toàn bằng hình ảnh tại RUSAL — chia sẻ kinh nghiệm
Bạn đã từng thấy những biển báo an toàn han gỉ, méo mó, bạc màu, được dán vào cổng phân xưởng bằng mẩu băng dính rách chưa?
Bạn có bao giờ nghĩ «tuyên truyền trực quan» kiểu đó tạo ra hiệu ứng gì không (hình 1)?
Người lao động đọc ra ý nghĩa của bức tranh ấy ngay lập tức và hiểu đó là quan điểm rõ ràng của ban lãnh đạo: «An toàn của bạn ở đây chẳng ai quan tâm — hãy quên đi!».
Kết quả là điều tất yếu: các quy định mất đi uy lực, còn việc coi nhẹ yêu cầu an toàn trở thành chuyện thường ngày.
Đó chính là cách hình thành văn hóa «lao động mất an toàn»…
Để khắc phục vấn đề này, tôi và các đồng nghiệp đã quyết định triển khai quản lý an toàn bằng hình ảnh.
Quản lý an toàn bằng hình ảnh là hệ thống các chỉ dấu màu sắc, đồ họa, chữ viết, ánh sáng, âm thanh và loại khác, giúp thông tin cho người lao động về mối nguy và về yêu cầu đối với hành vi an toàn.
1. Chương trình quản lý
Mục tiêu của chúng tôi là làm cho các mối nguy chính và quy tắc hành vi an toàn trở nên trực quan và dễ hiểu ngay lập tức.
Vì thế chúng tôi đã xây dựng một chương trình riêng của công ty: «Nhận diện mối nguy, biển báo và vạch kẻ».
Nền tảng của nó là một tiêu chuẩn thống nhất của công ty, được chúng tôi soạn trên cơ sở GOST 12.4.026-2015 và POT RO-14000-007-98. Tiêu chuẩn này quy định trình tự rõ ràng để trực quan hóa rủi ro tại vị trí làm việc, trong phân xưởng và trên toàn khuôn viên nhà máy.
- Quy mô: 11 nhà máy thuộc Phân ban Downstream của RUSAL (khoảng 8.000 người lao động).
- Thời gian thực hiện: khoảng 2,5 năm.
- Nguồn lực: chúng tôi tự làm bằng lực lượng của mình.
- Ngân sách: OPEX (sửa chữa), không phải xin cấp vốn riêng.
2. Con đường từ «Trước» đến «Sau»
Chúng tôi chia toàn bộ quá trình thành ba bước đơn giản (hình 2).
Bước 1: Nhận diện mối nguy. Chúng tôi lần lượt đi qua các đơn vị sản xuất và khuôn viên nhà máy — nhìn các quy trình bằng «con mắt mới».
Mỗi phân xưởng có đội riêng:
- một người quản lý;
- một công nhân giàu kinh nghiệm;
- một chuyên viên an toàn lao động.
Mọi khu vực nguy hiểm đều được chụp ảnh lại: từ bên ngoài, từ bên trong và từ mỗi lối vào (hình 3).
Bước 2: Chuẩn bị giải pháp. Toàn bộ ảnh được đưa vào PowerPoint. Ngay trên ảnh, chúng tôi phác thảo biển báo sắp lắp, các đường kẻ vạch và kích thước (hình 4).
Ở khâu này, Album thực hành tốt dùng chung mà chúng tôi tập hợp cho tất cả nhà máy giúp ích rất nhiều.
Bước cuối là thống nhất bản thiết kế hoàn chỉnh với bộ phận an toàn lao động.
Bước 3: Lắp đặt và kẻ vạch. Cuối cùng là phần thú vị nhất (hình 5). Chúng tôi lắp các thành phần trực quan và, nếu cần, chỉnh ngay tại chỗ.
Kết quả cuối cùng lại được chụp ảnh và đưa vào bài trình bày — chúng tôi có ngay định dạng báo cáo «Sau» trực quan. Cách làm này giúp theo dõi tiến độ thực hiện chương trình.
Ngoài ra, ảnh «Sau» là cách rất tốt để lưu lại trạng thái cuối cùng (theo thiết kế) của các thành phần trực quan, phục vụ việc làm mới, phục hồi hoặc chỉnh sửa về sau.
3. Một số giải pháp đã chuẩn hóa
Biển báo an toàn tổ hợp. Đó là các tấm biển hình chữ nhật (bằng nhựa hoặc kim loại có dán decal) gộp nhiều biển báo và chú thích. Chúng bền và dễ chỉnh sửa khi cần (hình 6). Được đặt tối thiểu tại mỗi lối vào đơn vị và trả lời 3 câu hỏi chính:
- Những mối nguy nào có thể đe dọa người bước vào phân xưởng?
- Những hành vi nào bị cấm bên trong?
- Người bước vào phải mang phương tiện bảo vệ nào?
Khu vực công nghệ nguy hiểm. Nơi thực hiện các thao tác với chất dễ nổ, dễ cháy, độc hại hoặc với kim loại nóng chảy.
Ở đó chúng tôi triển khai tối đa các biện pháp bảo vệ: từ vạch kẻ và biển báo tổ hợp đến rào chắn, tín hiệu đèn - còi và camera giám sát. Ví dụ về biển báo tổ hợp được nêu ở hình 7.
Khu vực làm việc và thiết bị nguy hiểm. Các khu vực quanh máy móc và cơ cấu mà người không phận sự không được đứng. Chúng được nhận diện tối thiểu bằng vạch kẻ và biển báo an toàn gắn trực tiếp lên thiết bị hoặc ngay sát thiết bị (hình 8 và 9).
LƯU Ý: Rào trượt an toàn (hình 9) được thiết kế và lắp đặt trong quá trình thực hiện chương trình của chúng tôi.
Bảo vệ người đi bộ. Lắp đặt lan can, rào chắn, cửa nhỏ và thanh chắn va bảo vệ người đi bộ — cũng như thiết bị và kết cấu công trình — khỏi bị phương tiện va phải ngoài ý muốn (hình 10).
Cầu thang. Chúng tôi sơn màu cảnh báo ít nhất cho bậc trên cùng và bậc dưới cùng. Khu vực trước bậc dưới cùng thường được kẻ vạch vàng - đen và luôn phải để trống (hình 11).
4. Kỷ luật và kiểm soát
Kể từ khi vạch kẻ được thi công, các yêu cầu của nó trở thành bắt buộc nghiêm ngặt với tất cả: nhân viên, nhà thầu và khách (hình 12). Việc kiểm soát thuộc về quản lý trực tiếp, còn vi phạm quy định quản lý trực quan bị coi là vi phạm kỷ luật.
5. Những yếu tố thành công then chốt
Quản lý trực quan chỉ phát huy hiệu quả khi đáp ứng 7 điều kiện:
- Không có ngoại lệ: lãnh đạo cấp cao và quản lý trực tiếp phải tự mình tuân thủ nghiêm và yêu cầu điều đó ở nhân viên lẫn nhà thầu.
- Phù hợp và đơn giản: giải pháp trực quan phải dễ hiểu ngay cả với người ngoài. Thừa thông tin chỉ làm xói mòn niềm tin.
- Lôi cuốn người lao động: giải pháp cần được xây dựng cùng với công nhân làm việc hằng ngày tại đó.
- Chuẩn hóa: màu sắc, phông chữ và biển báo phải thống nhất trong toàn công ty.
- Tình trạng phù hợp: mọi phương tiện trực quan phải luôn sạch sẽ và nguyên vẹn.
- Đào tạo: treo biển hay kẻ một vạch sơn là chưa đủ — phải dạy người lao động «đọc» nhanh và hiểu đúng thông tin đó.
- Kiểm soát: giám sát kỷ luật trong các đơn vị là trách nhiệm trực tiếp của quản lý trực tiếp.
Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy điều gì
Quản lý trực quan là công cụ mạnh để phát triển văn hóa doanh nghiệp. Như người Odesa hay nói: thứ tuyệt vời! 😉
Khi được tổ chức đúng cách, quản lý an toàn bằng hình ảnh:
- Thay đổi diện mạo nhà máy. Các phân xưởng trông hiện đại, gọn gàng và bắt mắt.
- Hình thành thói quen. Hành vi an toàn trở thành phần tự nhiên của công việc hằng ngày và là chuẩn mực được mọi người chấp nhận.
- Thể hiện thứ tự ưu tiên. Đó là bằng chứng hữu hình, ai cũng thấy, rằng ban lãnh đạo quan tâm đến con người, và là dấu hiệu rõ ràng của một cơ sở sản xuất được tổ chức tốt.
Các đồng nghiệp, hãy áp dụng nhé! 👍