Thời đại đang thay đổi, và các phương pháp trẻ hóa đội ngũ cũng như thu hút giới trẻ vào công tác quản lý tổ chức có xu hướng chung trong tất cả các ngành kinh tế.
Và điều này là có cơ sở: công nghệ, thiết bị, hệ thống kiểm soát và quản lý đang thay đổi. Do đó, những nhân viên giàu kinh nghiệm trở nên rất hữu ích trong việc cố vấn, còn các nhà quản lý trẻ thì cần sự hỗ trợ nhất định. Bởi lẽ, thông thường những chuyên gia am hiểu công nghệ, năng động và có học vấn sẽ được bổ nhiệm làm lãnh đạo. Họ nắm vững kỹ thuật chuyên môn, nhưng làm thế nào để làm việc với nhân sự, loại bỏ các hành vi sai trái và đảm bảo văn hóa hành vi an toàn — điều này không được dạy ở các trường đại học.
Tại doanh nghiệp của chúng tôi, trong quá trình chuẩn bị cho vị trí trưởng bộ phận, một chương trình thực tập ở vị trí Trưởng phòng HSE đã được thiết lập. Về bản chất, chương trình này bao gồm các phương pháp thực hành:
Quá trình thực tập được chính thức hóa: có kế hoạch thực tập mẫu, quy định làm việc với các tài liệu để nghiên cứu (ôn lại) các quy trình đã triển khai, vì hầu hết mọi người đều chỉ biết sơ sài nếu tự học. Trong quá trình thực tập, nhiều đợt kiểm tra tại các cơ sở khác nhau được thực hiện, và trong quá trình đó — tiến hành quan sát và giao tiếp với nhân viên. Ở giai đoạn kết thúc, nhà quản lý tương lai phải đưa ra các kết luận độc lập từ thông tin thu thập được (qua quan sát), đánh giá các rủi ro đã phát hiện, đề xuất các khuyến nghị cải tiến, xác định hiệu quả làm việc của những người có thẩm quyền và các quy trình của hệ thống quản lý HSE trong bộ phận. Phần cuối cùng, và hóa ra là khó khăn nhất đối với các nhà quản lý đang được đào tạo, là trình bày báo cáo tại cuộc họp với ban lãnh đạo. Có lẽ, chính việc phát biểu này gây ra nhiều lo lắng nhất cho tất cả mọi người.
Trong giai đoạn 2023 – 2024, hơn 40% nhà quản lý đã hoàn thành khóa thực tập.
Sau một năm hoặc thậm chí lâu hơn, các học viên thực tập đã chia sẻ cảm nhận của mình.
Dưới đây là một số phản hồi chung từ các học viên, hiện đã là trưởng các bộ phận:
Câu hỏi 1: "Khi chuẩn bị cho vị trí quản lý, bạn đã có hình dung đầy đủ về các quy trình HSE và kỹ năng quản lý các quy trình an toàn chưa?"
"Trước khi thực tập, tôi chưa có hình dung đầy đủ về các quy trình HSE và kỹ năng quản lý quy trình, chỉ biết một phần, nhưng điều này chỉ lộ ra trong quá trình thực tập..."
Câu hỏi 2: "Sau khi thực tập, quan niệm của bạn về vai trò, mục tiêu, nhiệm vụ và cơ chế đạt được chúng trong việc tổ chức và đảm bảo điều kiện an toàn tại bộ phận của mình có thay đổi không?"
"...Quan niệm về vai trò, mục tiêu và nhiệm vụ của tôi đã thay đổi sau khi thực tập. Chúng trở nên đầy đủ và có ý thức hơn..."
"...Tôi muốn nói rằng trọng tâm trong giao tiếp với nhân viên đã thay đổi theo hướng nhấn mạnh tầm quan trọng của HSE. Việc tập trung vào điều gì đã trở nên rõ ràng hơn..."
"...Tôi đã chú ý nhiều hơn đến các rủi ro và mối nguy hiểm. Việc đánh giá chúng ngay cả trong cuộc sống thường ngày cũng trở nên dễ dàng và tự nhiên hơn..."
"...Tôi bắt đầu dành nhiều thời gian hơn để giao tiếp với nhân viên..."
"...Tôi trở nên cẩn thận hơn khi thực hiện hướng dẫn an toàn, cố gắng để việc hướng dẫn không chỉ là một thủ tục hình thức và những câu chữ học thuộc lòng, mà là truyền đạt đến cấp dưới rằng an toàn là trên hết..."
Câu hỏi 3: "Việc thực tập có hữu ích không?"
"...Đối với tôi, kỳ thực tập rất hữu ích. Tôi đã thấy trên thực tế các vấn đề HSE được giải quyết như thế nào ở một bộ phận khác. Cách nhân viên chuẩn bị cho các đợt kiểm tra, cách nhà quản lý trả lời mọi câu hỏi, nhận thấy tất cả các ưu và nhược điểm cùng với chúng tôi trong quá trình kiểm tra..."
"...Tôi đã học hỏi được một số phương pháp tiếp cận trong giao tiếp với nhân viên về các vấn đề HSE. Sự tập trung vào các chi tiết riêng lẻ đã chuyển sang lĩnh vực "QUAN TRỌNG!"..."
Câu hỏi 4: "Những vấn đề nào nên được đưa vào chi tiết hơn trong quá trình thực tập tại vị trí Trưởng phòng HSE?"
"...Ít nhà quản lý mới nào sử dụng thành thạo công cụ đánh giá rủi ro đối với các thiếu sót được phát hiện. Cần phải đào tạo...".
"...Cá nhân tôi thấy khó khăn nhất là việc trình bày báo cáo về kỳ thực tập đã qua tại cuộc họp... Cần đào tạo cách nói, nói về cái gì, điều gì là quan trọng nhất".
Bây giờ là về điều quan trọng nhất.
Không chỉ đơn thuần là tổ chức, triển khai "thực hành tốt" của ai đó và áp dụng điều gì đó mới mẻ trong HSE và văn hóa an toàn. Cần phải đạt được sự hiểu biết "tại sao" lại cần điều đó, và từ đó — áp dụng một cách có ý thức thông qua các quy trình rõ ràng, không phải trên giấy tờ mà là trong cuộc sống.
Suy cho cùng, mọi thứ liên quan đến an toàn đều liên quan trực tiếp đến con người. Vì vậy, khi xây dựng hệ thống phân cấp an toàn, chắc chắn phải bắt đầu từ "mái nhà": dạy cho các nhà quản lý triển vọng của chúng ta cách đảm bảo an toàn công nghệ và đồng thời quan tâm chu đáo đến nhân sự.
Hãy đón đọc bài viết tiếp theo về các đề xuất đào tạo nhà quản lý - lãnh đạo trong lĩnh vực văn hóa an toàn.
Như vị tướng vĩ đại Alexander Vasilyevich Suvorov đã nói: "Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu".