Quản lý rủi ro thông qua việc loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của các tình huống nguy hiểm

Từ ứng phó sang phòng ngừa: cách quản lý rủi ro trước khi chúng xảy ra

Trong thực tiễn an toàn vệ sinh lao động hiện đại, quản lý rủi ro thường chỉ dừng lại ở việc ứng phó với các sự cố đã xảy ra. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự chỉ đạt được khi giải quyết phần đáy của “kim tự tháp tai nạn” — những tình huống và hành vi mất an toàn chưa dẫn đến chấn thương. Trong bài trình bày của mình, Irina Gnezdilova, Trưởng phòng An toàn lao động của Gazprom Energo, sẽ phân tích phương pháp tiếp cận thực tế để quản lý rủi ro thông qua việc phân tích sâu các nguyên nhân gốc rễ của những tình huống nguy hiểm.

Lấy ví dụ từ chính công ty mình, diễn giả cho thấy việc chuyển đổi từ khắc phục sự không phù hợp mang tính hình thức sang phân tích nguyên nhân có hệ thống giúp đạt được mục tiêu Không tai nạn (Vision Zero) mà không cần đầu tư thêm nhiều tài chính, thông qua việc tận dụng dữ liệu và nguồn lực sẵn có.

Các nguồn dữ liệu để phân tích tình huống nguy hiểm

Để quản lý rủi ro hiệu quả, cần thu thập thông tin về các sự kiện tiềm ẩn nguy cơ từ nhiều nguồn khác nhau. Công ty đã xây dựng một hệ thống thu thập dữ liệu bao gồm:

• Kết quả đánh giá hệ thống quản lý an toàn công nghiệp, nơi ghi nhận các điểm không phù hợp.
• Kiểm tra dữ liệu ghi hình các công việc có độ rủi ro cao nhằm phát hiện những thao tác sai sót của nhân sự.
• Phản ánh của người lao động qua đường dây nóng về an toàn công nghiệp.
• Kết quả đánh giá an toàn dựa trên hành vi (BBS).
• Các cuộc kiểm tra của cơ quan kiểm soát nội bộ tập đoàn.

Thu thập những dữ liệu này chỉ là bước đầu tiên. Giá trị cốt lõi nằm ở quá trình phân tích tiếp theo đối với từng tình huống đã được ghi nhận.

Phương pháp phân tích nguyên nhân gốc rễ

Bài trình bày đi sâu vào quy trình xử lý các tình huống nguy hiểm đã được phát hiện. Thay vì khắc phục bề nổi (ví dụ như tổ chức huấn luyện an toàn đột xuất), công ty áp dụng phương pháp phân tích nguyên nhân gốc rễ, phổ biến nhất là phương pháp “5 Tại sao” (5 Whys) hoặc phân tích rào cản (Barrier Analysis).

Cách tiếp cận này đòi hỏi văn hóa an toàn trong doanh nghiệp phải đạt đến một mức độ trưởng thành nhất định. Điều quan trọng là tạo dựng bầu không khí tin cậy, nơi người lao động sẵn sàng thảo luận cởi mở về nguyên nhân của những thiếu sót và tự đánh giá một cách nghiêm túc. Để triển khai công cụ này thành công, công ty đã tổ chức đào tạo nội bộ cho các nhân sự chủ chốt về phương pháp phân tích nguyên nhân gốc rễ.

Kết quả thực tế khi áp dụng phương pháp

Diễn giả nêu bật một số lợi ích chính của việc đi sâu giải quyết các nguyên nhân gốc rễ:

• Góc nhìn hệ thống về các vấn đề: Phân tích cho thấy nguyên nhân gốc rễ của các tình huống nguy hiểm rời rạc thường lặp đi lặp lại (công ty đã xác định được khoảng 15–20 nhóm nguyên nhân cơ bản).
• Phân bổ nguồn lực có trọng tâm: Các biện pháp kiểm soát rủi ro trở nên trúng đích và hướng tới giải quyết vấn đề thực tế, thay vì chỉ tuân thủ quy định một cách hình thức.
• Chuyển đổi công tác đào tạo: Việc phát hiện những lỗ hổng kiến thức giúp cập nhật chương trình đào tạo, xây dựng bài tập thực hành dựa trên video thực tế về các hành vi mất an toàn và tổ chức các buổi phổ biến chuyên sâu về những văn bản quy định mới.
• Sự tham gia của cấp quản lý: Cấp quản lý ở mọi tầng nấc đều tham gia vào quá trình loại bỏ nguyên nhân gốc rễ, vì họ chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề một cách hệ thống tại cơ sở của mình.
• Hoàn thiện các quy định nội bộ: Quá trình phân tích thường làm lộ ra những khoảng trống hoặc cách diễn đạt chưa rõ ràng trong các tài liệu nội bộ, từ đó thúc đẩy việc sửa đổi và hoàn thiện chúng.

Những nội dung bạn sẽ nắm được từ hội thảo trực tuyến này:

• Làm thế nào để tổ chức thu thập và phân tích dữ liệu về các tình huống nguy hiểm từ nhiều nguồn khác nhau?
• Tại sao quản lý phần đáy của “kim tự tháp tai nạn” lại hiệu quả hơn so với việc ứng phó khi sự cố đã xảy ra?
• Làm thế nào để áp dụng phương pháp phân tích nguyên nhân gốc rễ khi xử lý các điểm không phù hợp và chấn thương nhỏ?
• Làm thế nào để chuyển đổi hệ thống đào tạo nhân sự dựa trên các nguyên nhân gốc rễ đã được xác định của hành vi mất an toàn?
• Làm thế nào để thu hút cán bộ quản lý trực tiếp tham gia vào quá trình loại bỏ rủi ro một cách hệ thống tại nơi làm việc?