Quản lý rủi ro nghề nghiệp: ứng dụng phương pháp trò chơi trong đào tạo nhân viên

Tóm tắt: những thay đổi trong luật pháp Liên bang Nga về an toàn lao động (việc Chương X của Bộ luật Lao động Liên bang Nga có hiệu lực từ ngày 01/03/2021) yêu cầu các công ty phải thực hiện đánh giá rủi ro nghề nghiệp, dẫn đến nhu cầu đào tạo nhanh chóng cho nhân viên và các thành viên hội đồng để nhận diện các mối nguy hiểm và rủi ro tại nơi làm việc một cách chính xác và bài bản. Bài viết này giải thích cách sử dụng hiệu quả các phương pháp trò chơi, bao gồm cả trò chơi bàn cờ, trong lĩnh vực đánh giá rủi ro nghề nghiệp.

Đào tạo nhân viên nhận diện rủi ro và mối nguy hiểm đang trở thành một trong những nhiệm vụ phổ biến nhất mà các chuyên gia HSE phải đối mặt hiện nay.

Do sự thay đổi tích cực của luật pháp về an toàn lao động vào năm 2020, với việc Chương X của Bộ luật Lao động Liên bang Nga có hiệu lực từ ngày 01/03/2021, khi các công ty bắt buộc phải thực hiện đánh giá rủi ro nghề nghiệp, một câu hỏi đã nảy ra – làm thế nào để đào tạo nhân viên và các thành viên hội đồng nhận diện rủi ro tại nơi làm việc một cách hiệu quả và nhanh chóng trong thời gian ngắn.

Trong một thế giới luôn biến động, phát triển với tốc độ chóng mặt, nơi đa nhiệm được ưu tiên và các yếu tố gây xao nhãng ngày càng tăng, các mô hình đào tạo nhân viên truyền thống trở nên kém hiệu quả. Những gì thu hút sự chú ý của nhân viên hôm nay có thể trở nên nhàm chán vào ngày mai, và điều đó xảy ra sớm hơn nhiều so với những gì chúng ta có thể tưởng tượng. Qua từng năm, việc duy trì sự chú ý và hứng thú đối với đào tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực HSE, ngày càng trở nên khó khăn hơn, nhất là khi nhận diện các mối nguy và rủi ro tại nơi làm việc.

Làm thế nào để giải quyết nhiệm vụ khó khăn là xây dựng chiến lược hiệu quả nhằm thu hút nhân viên tham gia đào tạo đánh giá rủi ro nghề nghiệp? Thông thường, nhân viên có cách tiếp cận hời hợt đối với việc đào tạo trong lĩnh vực này, họ không muốn lãng phí thời gian vào những buổi học mà họ cho là "không hiệu quả" và không thể tiếp thu lượng thông tin quá lớn do khối lượng quá nặng.

Để tìm câu trả lời cho câu hỏi hóc búa này, cần thừa nhận các điều kiện liên quan sau đây và xác định các nguồn lực có thể để giải quyết nhiệm vụ khó khăn này:

• sự tham gia của nhân viên — nguồn lực quý giá nhất hiện nay. Sự thành bại của bất kỳ quy trình kinh doanh nào của công ty, bao gồm cả đào tạo HSE, sẽ phụ thuộc vào mức độ tham gia của nhân viên;
• cách tốt nhất để tăng cường sự tham gia — mang đến cho nhân viên trải nghiệm thú vị và hấp dẫn nhất có thể.

Do các xu hướng nhân khẩu học và văn hóa, thế giới ngày càng giống như một trò chơi. Đào tạo an toàn sản xuất cũng không ngoại lệ. Vì vậy, gamification (phương pháp trò chơi trong đào tạo, sử dụng trò chơi bàn cờ, v.v.) trở thành hướng đi ưu tiên trong việc thu hút nhân viên tham gia đào tạo.

Nhiều chuyên gia HSE thường không có kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm để truyền đạt một lĩnh vực phức tạp, khô khan, dựa trên các quy tắc và thuật ngữ nghiêm ngặt như HSE thông qua trò chơi. Để giải quyết vấn đề này, cần thoát khỏi quan niệm truyền thống về một trò chơi thông thường và hiểu rõ gamification (phương pháp trò chơi) bao gồm những gì.

Gamification là phương pháp tổ chức việc tiếp thu kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo chuyên môn dựa trên việc đưa các yếu tố và cơ chế trò chơi vào quá trình đào tạo. Nhiệm vụ của gamification trong đào tạo là: thông qua trò chơi để hiểu và nắm vững các quy trình nhất định (sản xuất, công nghệ, v.v.), cũng như đánh giá năng lực của nhân sự trong một lĩnh vực cụ thể, trong trường hợp này là đào tạo HSE về nhận diện mối nguy và rủi ro.

Chính phương pháp trò chơi cho phép đảm bảo sự tham gia cao hơn của nhân viên theo mô hình học tập của Edgar Dale (Kim tự tháp học tập/Nón học tập của Edgar Dale) (hình 1).

Hình 1. Kim tự tháp E. Dale ứng dụng trong đào tạo nhân viên.

Theo kim tự tháp học tập, trò chơi chính là cách hiệu quả nhất để tiếp thu thông tin. Phương pháp này khác với các kỳ thi truyền thống và giáo dục chính quy. Do đó, chúng tôi đề xuất một định dạng đào tạo hiệu quả để cải thiện kiến thức HSE của nhân viên, nơi mỗi người có thể chủ động, cải thiện giao tiếp với đồng nghiệp, ghi nhớ tài liệu tốt hơn, thực hành kỹ năng trong môi trường trò chơi an toàn. Kết quả là, kiến thức thu được giúp giảm thiểu chấn thương, tai nạn và các tình huống khẩn cấp trong sản xuất.

Để thực hiện nhiệm vụ đào tạo nhân viên và nhận diện rủi ro nghề nghiệp, chúng tôi đã phát triển trò chơi bàn cờ kinh doanh "Safety Marker".

Tên trò chơi "Safety Marker" được chọn dựa trên các nhiệm vụ mà người chơi phải đối mặt. Với sự trợ giúp của các thẻ bài, người chơi đánh dấu các mối nguy hiểm tìm thấy trên bàn cờ, từ đó tạo ra mô hình hành vi an toàn cho nhân viên.

Trò chơi hướng đến việc nhận diện các mối nguy và rủi ro trong các bộ phận sản xuất dựa trên các tình huống được mô tả tại các bộ phận đó.

Mục tiêu của trò chơi là mô phỏng hành vi an toàn của nhân viên thông qua một tập hợp các biện pháp cụ thể nhằm giảm thiểu rủi ro hiện hữu đặc trưng cho từng khu vực sản xuất.

Các nhiệm vụ chính của trò chơi bao gồm:

1. thực hiện nhận diện rủi ro và mối nguy tại nơi làm việc;
2. tiếp thu kiến thức về giải thích các biển báo an toàn, vạch tín hiệu và đánh dấu;
3. tăng cường sự tham gia của nhân sự vào các vấn đề văn hóa an toàn.

Cơ chế trò chơi có thể được mô tả như sau: ban đầu, người chơi ngẫu nhiên rơi vào một trong các địa điểm của xưởng sản xuất và nhận được bộ ba loại thẻ: "Rủi ro", "Biện pháp", "Tình huống" và mô tả của chúng. Nhiệm vụ của người chơi dựa trên tình huống được mô tả là xác định trong thời gian ngắn nhất những Rủi ro nào tồn tại trong khu vực và chọn các Biện pháp loại bỏ hoặc giảm thiểu Rủi ro đó. Người chơi nhận được điểm thưởng cho các Rủi ro được nhận diện đúng và các Biện pháp chính xác. Trò chơi gồm ba vòng: "Loại bỏ sự cố", "Làm việc với rủi ro", "Kiểm toán".

Bàn cờ chính bao gồm một xưởng sản xuất được chia thành 12 khu vực (vùng), nơi thực hiện các loại công việc khác nhau, ví dụ: sơn, hàn, làm việc trên cao, bao gồm cả các công việc có nguy cơ cao.

Trò chơi Safety Marker phù hợp cho các sự kiện sau:

• thực hành quy trình đánh giá rủi ro nếu công ty tự thực hiện;
• đào tạo nhân viên mới và kiểm tra kiến thức;
• ngày an toàn, ngày HSE;
• các phiên họp chiến lược về HSE, v.v.

Áp dụng định dạng trò chơi này trong đào tạo rủi ro nghề nghiệp có thể đạt được các mục tiêu sau:

1. thực hành các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra tại doanh nghiệp một cách an toàn cho nhân viên;
2. hình thành sự hiểu biết thống nhất cho nhân viên về các rủi ro có thể xảy ra và các biện pháp ngăn ngừa;
3. mô phỏng không gian làm việc an toàn thông qua các chỉ dẫn trực quan – biển báo an toàn.

Như vậy, phương pháp trò chơi trong lĩnh vực nhận diện rủi ro có một số ưu điểm sau:

1. chất lượng tài liệu đào tạo cao (trực quan; sinh động; khả năng ghi nhớ cao - tương tác với các vật thể vật lý (quân cờ, thẻ bài) giúp kích hoạt trí nhớ vận động, cho phép củng cố kiến thức thu được trong quá trình chơi);
2. hiệu quả đào tạo;
3. tăng cường sự tham gia của nhân viên;
4. phát triển các kỹ năng, kỹ xảo bổ trợ (giao tiếp, gắn kết đội ngũ, v.v.);
5. khả năng tái sử dụng nhiều lần;

Tóm lại, các phương pháp trò chơi trong đào tạo có thể được sử dụng hiệu quả ngay cả đối với những chủ đề khó học và khó hiểu nhất như quản lý rủi ro nghề nghiệp. Và chính những người làm trong lĩnh vực HSE phải tác động đến việc tổ chức quy trình này một cách khoa học và thu hút nhân sự của tổ chức tham gia đào tạo nhằm mục tiêu giảm thiểu rủi ro và mối nguy trong sản xuất.